Openbaarheid is de basis waarop inwoners, raadsleden en pers het openbaar bestuur kunnen controleren.
Daarom is het zo belangrijk dat vergaderingen van openbare besturen actief bekend worden gemaakt. Je moet kunnen zien wanneer een bestuur vergadert, waarover wordt gesproken en waar de stukken liggen. Zonder die informatie kun je niet volgen wat er wordt voorbereid, welke besluiten eraan komen en wie waarop aanspreekbaar is.
Wij vinden openbaarheid van vergaderingen in Nederland zo belangrijk dat we dit in de wet hebben vastgelegd. Een openbare vergadering moet verplicht worden aangekondigd, zodat iedereen weet dat die vergadering plaatsvindt, de vergadering kan bijwonen en de stukken kan bekijken.
Artikel 19 van de Gemeentewet is daar duidelijk over. Dag, tijdstip en plaats van een openbare vergadering moeten openbaar bekend worden gemaakt. Ook moeten de agenda en de bijbehorende stukken tegelijk beschikbaar zijn, op een manier die bij die openbare kennisgeving wordt aangegeven.
Voor het Algemeen Bestuur van een gemeenschappelijke regeling geldt deze verplichting via de Wet gemeenschappelijke regelingen. Die wet verklaart de regels over de openbare kennisgeving van vergaderingen van overeenkomstige toepassing. Daarom gaat het hier niet om een vrijblijvende communicatiewens, maar om een wettelijke verplichting voor openbare vergaderingen van het Algemeen Bestuur.
In gewone taal betekent dit dat inwoners, raadsleden en journalisten niet moeten hoeven zoeken, filteren of raden. Het bestuur moet zelf duidelijk maken wanneer er wordt vergaderd, wat er op de agenda staat en waar de stukken te vinden zijn.
Wat eist artikel 19 Gemeentewet eigenlijk? Klik op dit kader voor de kern: het gaat niet alleen om documenten online zetten, maar om de openbare kennisgeving van de vergadering zelf.
Artikel 19 Gemeentewet is helder. Van een openbare vergadering moeten dag, tijdstip en plaats openbaar bekend worden gemaakt. Ook moeten de agenda en de bijbehorende voorstellen en stukken tegelijk met de oproeping ter inzage worden gelegd, op een manier die bij de openbare kennisgeving wordt aangegeven.
Voor het Algemeen Bestuur van een gemeenschappelijke regeling geldt deze systematiek via de Wet gemeenschappelijke regelingen. Het gaat dus niet om een vrijblijvende communicatiewens, maar om een wettelijke verplichting bij openbare vergaderingen.
Wat betekent dat in de praktijk?
De vergadering zelf moet openbaar worden aangekondigd
Het gaat niet alleen om losse documenten. De openbare vergadering moet herkenbaar bekend worden gemaakt.
Dag, tijdstip en plaats moeten zichtbaar zijn
Inwoners, raadsleden en pers moeten vooraf kunnen zien wanneer en waar het bestuur vergadert.
De agenda hoort bij de oproeping
Je moet kunnen zien welke onderwerpen worden besproken. Zonder agenda is controle vooraf nauwelijks mogelijk.
De stukken mogen digitaal beschikbaar zijn
De wet verbiedt niet dat stukken in een digitale omgeving of publicatietool staan. Dat is het punt niet.
Maar de kennisgeving moet zeggen waar de stukken liggen
De openbare aankondiging moet duidelijk verwijzen naar de plek waar de agenda en de bijbehorende stukken bij die vergadering zijn in te zien.
Een zoekomgeving is dus niet automatisch genoeg
Als je eerst moet zoeken, filteren of raden welke categorie nodig is, staat niet de openbare vergadering centraal maar de documentendatabase.
Het probleem is dus niet dat stukken digitaal beschikbaar worden gesteld. Het probleem is dat de openbare kennisgeving van de vergadering zelf ontbreekt of onvoldoende herkenbaar is, en dat de agenda en stukken niet duidelijk per vergadering worden aangewezen.
Een zoektool kan handig zijn als extra hulpmiddel, maar mag niet de plaats innemen van de wettelijke openbare kennisgeving. Wie niet weet dat een vergadering bestaat, gaat ook niet zoeken naar de stukken van die vergadering.
Wat artikel 19 vraagt
Een actieve openbare kennisgeving: dit is de vergadering, dit is het moment, dit is de plaats, dit is de agenda en hier vindt u de stukken.
Wat een zoekportaal doet
Een zoekportaal laat de gebruiker achteraf zoeken naar documenten, vaak zonder dat de vergadering zelf centraal en herkenbaar is aangekondigd.
Juist bij gemeenschappelijke regelingen is dat belangrijk. Daar staat de gemeenteraad al verder van de besluitvorming af. Dan moet de informatievoorziening beter zijn, niet slechter.
Als de vergadering niet normaal zichtbaar is en de stukken alleen via een zoekroute te vinden zijn, wordt democratische controle in de praktijk uitgehold.
Dat geldt niet alleen voor de gemeenteraad zelf, maar ook voor gemeenschappelijke regelingen. Een gemeenschappelijke regeling is een samenwerking tussen meerdere gemeenten. Gemeenten brengen dan taken onder bij een regionale organisatie. Dat kan praktisch zijn, maar democratisch wordt de controle daardoor ingewikkelder. Besluiten worden niet meer rechtstreeks in de eigen raad genomen, terwijl de gevolgen vaak wel inwoners van die gemeenten raken.
Daarom moet de informatievoorziening bij gemeenschappelijke regelingen goed op orde zijn. De gemeenteraad controleert dan op afstand: via het college, via vertegenwoordigers in het Algemeen Bestuur en via de stukken die openbaar beschikbaar zijn. Als die stukken niet normaal vindbaar zijn, wordt controle in de praktijk uitgehold.
En precies daar gaat het al jaren mis bij GR Peelgemeenten. Inmiddels blijkt dat dezelfde werkwijze ook geldt bij GR 10 voor de Jeugd. Daarmee gaat dit niet over een technisch verschil van mening over een website, maar over openbaarheid, controle en bestuurlijke verantwoordelijkheid.
Een gemeenschappelijke regeling die jarenlang niets openbaar maakte
GR Peelgemeenten bestaat sinds 2018. Vanaf de oprichting tot het signaal van Politiek op Inhoud in 2022 zijn de vergaderdata, agenda’s en stukken van het Algemeen Bestuur niet openbaar gepubliceerd.
Dat is ernstig, omdat een gemeenschappelijke regeling een regionale samenwerking is waarin meerdere gemeenten publieke taken onderbrengen. Besluiten worden daar niet rechtstreeks in de gemeenteraad genomen, maar in een bestuur op afstand. De gemeenteraad moet vervolgens controleren via het college, via vertegenwoordigers in het Algemeen Bestuur en via de informatie die openbaar beschikbaar is. Doordat die controle verder van de raad en verder van inwoners af staat, moet de informatievoorziening beter geregeld zijn. Niet slechter.
Als vergaderdata, agenda’s en stukken niet openbaar worden gemaakt, wordt controle in de praktijk onmogelijk. Dan weten inwoners, raadsleden en pers niet wanneer er wordt vergaderd, welke besluiten worden voorbereid en waar de stukken te vinden zijn. Bij een gemeenschappelijke regeling is openbaarheid daarom geen formaliteit, maar een noodzakelijke voorwaarde om democratische controle überhaupt mogelijk te maken.
In 2022 hebben wij breder gekeken naar de gemeenschappelijke regelingen waaraan Gemert-Bakel deelneemt. Daaruit bleek dat de openbaarheid bij meerdere regelingen slecht was geregeld. Sommige regelingen publiceerden niet, andere maar gedeeltelijk. MRE was toen juist het positieve voorbeeld. Na het signaal van Politiek op Inhoud hebben andere gemeenschappelijke regelingen stappen gezet om hun vergaderinformatie beter openbaar te maken. Dat laat zien dat het probleem oplosbaar was. Als er bestuurlijke wil is, kan het gewoon.
Van 2018 tot 2026: jarenlang erkennen, uitstellen en wegredeneren Klik op dit kader voor de tijdlijn: Politiek op Inhoud trok al in 2022 aan de bel, legde het probleem concreet uit en zette uiteindelijk de stap naar de provincie.
Dit dossier gaat niet over één vergeten publicatie of één ongelukkige websitekeuze. Het gaat over een patroon dat al jaren loopt.
Eerst werd niet gepubliceerd, daarna werd erkend dat het niet op orde was, vervolgens werd gewacht op een nieuw systeem en uiteindelijk werd volgehouden dat een zoekomgeving voldoende is.
De tijdlijn in negen stappen
2018: start GR Peelgemeenten
GR Peelgemeenten bestaat sinds 2018. Vanaf de oprichting werden vergaderdata, agenda’s en stukken van het Algemeen Bestuur niet normaal openbaar gepubliceerd.
2022: Politiek op Inhoud trekt aan de bel
POI onderzoekt hoe gemeenschappelijke regelingen hun vergaderinformatie openbaar maken. Daaruit blijkt dat meerdere regelingen niet of onvoldoende publiceren. MRE is juist het positieve voorbeeld.
2022: het college erkent de verplichting
Het college erkent dat openbare vergaderingen van een Algemeen Bestuur openbaar moeten worden aangekondigd en dat agenda’s, stukken en verslagen openbaar moeten zijn, tenzij sprake is van een wettelijke uitzondering.
2022: het college erkent eigen verantwoordelijkheid
Het college stelt dat een gemeenschappelijke regeling namens de gemeente kan handelen, maar dat de gemeente verantwoordelijk blijft voor wettelijke verplichtingen. Dus: toezien, aanspreken en herstellen.
2024: GR Peelgemeenten erkent zelf dat het niet voldoet
In april 2024 erkent GR Peelgemeenten zelf dat zij nog niet voldoet aan artikel 19 Gemeentewet.
2025: nog steeds niet op orde
In 2025 erkent het college opnieuw dat GR Peelgemeenten nog niet voldoet aan de publicatieplicht. Toch blijft de lijn: vertrouwen op een nieuw publicatieplatform.
7 juli 2025: POI legt het probleem met een screencast uit
Politiek op Inhoud stuurt op 7 juli 2025 een screencast aan Catharine Verberne, directeur van GR Peelgemeenten. Daarin wordt stap voor stap uitgelegd hoe het publicatiesysteem werkt, waar de informatie staat en waarom die werkwijze niet voldoet aan actieve openbare bekendmaking.
2026: een werkwijze die nog steeds tekortschiet
In 2026 blijkt dat de informatie via een zoekfunctie in een database kan worden gevonden, maar niet via een normaal overzicht van vergaderingen, agenda’s en stukken.
2026: stap naar Gedeputeerde Staten
Omdat het college en de GR het probleem niet herstellen, legt Politiek op Inhoud het dossier voor aan Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant.
Dit is geen incident en geen kinderziekte van een nieuw systeem. Dit is een jarenlange bestuurlijke lijn waarin de wettelijke plicht bekend was, de tekortkoming meermaals is benoemd en toch geen normale openbare kennisgeving is georganiseerd.
Politiek op Inhoud heeft dit niet één keer aangekaart, maar jarenlang gevolgd, uitgezocht, onderbouwd en opnieuw aan de orde gesteld. Het probleem is bovendien concreet en praktisch uitgelegd, zelfs met een screencast aan de directeur van GR Peelgemeenten op 7 juli 2025.
Wat dit aantoont
De wettelijke plicht was bekend. De tekortkoming was bekend. De verantwoordelijkheid van het college was bekend.
Wat uitbleef
Een normale openbare kennisgeving waarbij de vergadering zelf centraal staat, met datum, tijdstip, plaats, agenda en stukken.
Dan kan niemand meer zeggen dat het probleem onduidelijk was. Als een overheid na jaren signalen, vragen, erkenningen en uitleg nog steeds geen normale openbare kennisgeving organiseert, gaat het niet meer over techniek. Dan gaat het over bestuurlijke wil.
Een wettelijke openbaarmakingsplicht hoort niet pas serieus genomen te worden nadat een raadslid er jarenlang achteraan gaat. Zeker bij gemeenschappelijke regelingen, waar de gemeenteraad en inwoners al verder van de besluitvorming af staan, moet de basis vanzelf op orde zijn.
Maar niet bij GR Peelgemeenten.
In 2022 erkende het college dat vergaderingen van het Algemeen Bestuur openbaar moeten worden aangekondigd. Ook erkende het college dat agenda’s, stukken en verslagen openbaar moeten zijn, tenzij sprake is van een wettelijke uitzondering. Het college stelde bovendien dat de gemeente verantwoordelijk blijft voor wettelijke verplichtingen van een gemeenschappelijke regeling. Toch gebeurde er daarna opnieuw te weinig.
In april 2024 erkende GR Peelgemeenten zelf dat zij nog steeds niet voldeed aan artikel 19 Gemeentewet. Pas in 2025 kwam er beweging richting een publicatieplatform. Dus: vanaf de oprichting in 2018 tot 2022 werd niet gepubliceerd. Daarna had het bestuur nog bijna drie jaar nodig om überhaupt iets te organiseren.
Dat zegt iets over de kwaliteit van bestuur. Openbaarheid hoort geen sluitpost te zijn en is geen administratief klusje dat je oppakt als iemand er vaak genoeg over klaagt. Het is een basisvoorwaarde voor controleerbaar openbaar bestuur.
Een oplossing die nog steeds niet voldoet
Na onze opmerkingen heeft GR Peelgemeenten uiteindelijk wel een werkwijze gekozen, maar die werkwijze voldoet nog steeds niet. Niet omdat stukken nooit digitaal beschikbaar mogen worden gesteld, maar omdat artikel 19 Gemeentewet méér vraagt dan het plaatsen van documenten in een zoekomgeving. Er moet een openbare kennisgeving zijn van de vergadering zelf, met dag, tijdstip en plaats. Daarbij moet duidelijk worden aangegeven waar de agenda en de bijbehorende stukken bij die vergadering zijn in te zien.
Precies daar gaat het mis. Er is geen duidelijk openbaar vergaderoverzicht waarin je per vergadering ziet wat de datum, het tijdstip, de plaats, de agenda en de stukken zijn. In plaats daarvan wordt verwezen naar een digitale omgeving waarin je moet zoeken, filteren en weten welke categorie of zoekterm je nodig hebt.
Daar komt bij dat deze publicatietool niet normaal door zoekmachines wordt geïndexeerd. De informatie staat dan misschien ergens online, maar is niet normaal vindbaar via het open internet. In de praktijk ontstaat zo een apart digitaal eilandje: alleen wie al weet waar hij moet zoeken, welke categorie hij moet aanklikken of welke term hij moet gebruiken, vindt de informatie.
Dat is geen actieve openbare bekendmaking van een vergadering. Dat is hooguit een digitale vindplaats voor documenten, zonder de openbare kennisgeving die de wet juist verplicht stelt.
Zoekportaal of openbare kennisgeving: dit is het verschil Klik op dit kader voor het verschil tussen een digitale vindplaats voor documenten en de actieve openbare bekendmaking die artikel 19 Gemeentewet vraagt.
Het probleem is niet dat stukken digitaal beschikbaar worden gesteld. Dat mag. Het probleem is dat een zoekportaal niet hetzelfde is als een openbare kennisgeving van een vergadering.
Artikel 19 Gemeentewet vraagt dat de vergadering zelf openbaar bekend wordt gemaakt en dat daarbij duidelijk wordt aangegeven waar de agenda en de bijbehorende stukken zijn in te zien.
Het verschil in zes punten
Stukken digitaal plaatsen mag
De wet verbiedt niet dat agenda’s en stukken in een digitale omgeving of publicatietool staan. Dat is dus niet het bezwaar.
De vergadering moet eerst openbaar worden aangekondigd
Dag, tijdstip en plaats van de vergadering moeten actief openbaar bekend worden gemaakt. Zonder die kennisgeving weet niemand dat de vergadering eraan komt.
Agenda en stukken moeten bij die vergadering horen
Je moet per vergadering kunnen zien welke agenda en welke stukken daarbij horen. Losse documenten in een systeem zijn daarvoor niet genoeg.
Een zoekfunctie draait om documenten
Als je moet zoeken, filteren of categorieën moet kennen, staat niet de openbare vergadering centraal maar het documentensysteem.
Niet normaal vindbaar betekent minder controleerbaar
De informatie staat dan misschien ergens online, maar is niet normaal vindbaar via het open internet. In de praktijk ontstaat zo een digitaal eilandje: alleen wie al weet waar hij moet zoeken, vindt de informatie.
Andere regelingen laten zien dat het anders kan
Een normaal vergaderoverzicht met datum, tijdstip, plaats, agenda en stukken is gewoon mogelijk. Andere regelingen laten zien dat dit geen onmogelijke technische opgave is.
De kern is dus niet: staan de stukken ergens online? De kern is: is de vergadering zelf actief openbaar bekendgemaakt en wijst die kennisgeving duidelijk aan waar de agenda en de stukken bij die vergadering zijn in te zien?
Een zoekportaal kan handig zijn als extra zoekmiddel achteraf. Maar artikel 19 vraagt iets anders: actieve openbare bekendmaking vooraf. Wie niet weet dat een vergadering bestaat, gaat ook niet zoeken naar de stukken van die vergadering.
Openbare kennisgeving
De vergadering staat centraal: datum, tijdstip, plaats, agenda en vindplaats van de stukken worden herkenbaar bekendgemaakt.
Zoekportaal
Het document staat centraal: de gebruiker moet zelf zoeken, filteren en raden welke categorie of zoekterm nodig is.
Daarom is een zoekomgeving zonder duidelijk openbaar vergaderoverzicht geen oplossing. Het is hooguit een digitale vindplaats voor documenten, zonder de openbare kennisgeving die de wet juist verplicht stelt.
Openbaarheid begint bij de vergadering zelf. Inwoners, raadsleden en pers moeten vooraf kunnen zien wanneer een bestuur vergadert, waarover wordt gesproken en waar de stukken liggen. Pas dan is controle vooraf mogelijk.
Politiek op Inhoud heeft het college hier daarna meerdere keren op aangesproken. Wij hebben het college erop gewezen dat het niet genoeg is om vertrouwen uit te spreken in de GR, terwijl de werkwijze nog steeds niet voldoet.
Ook hebben wij het probleem zelfs met een screencast aan de directeur van GR Peelgemeenten concreet laten zien waar de werkwijze tekortschiet.
Wij hebben in onze brief van 25 mei jl. duidelijk gemaakt dat wij de volgende stap zouden zetten als het college en de GR dit niet herstellen.
Die stap is nu gezet. Wij hebben dit dossier nu voorgelegd aan Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant, omdat de provincie toezicht houdt op gemeenten en gemeenschappelijke regelingen.
Andere regelingen maken vergaderingen wél herkenbaar openbaar Klik op dit kader voor de vergelijking: andere gemeenschappelijke regelingen publiceren vergaderingen, agenda’s en stukken veel duidelijker.
Het college en de betrokken gemeenschappelijke regelingen doen alsof de discussie draait om een publicatieomgeving of een zoekfunctie. Maar de vergelijking met andere regelingen laat iets anders zien.
Een openbare vergadering kan gewoon herkenbaar worden aangekondigd, met datum, soort vergadering, agenda en stukken. De vraag is dus niet of het technisch kan. De vraag is of het bestuur de openbare vergadering centraal zet.
Voorbeelden: herkenbaar vergaderoverzicht tegenover algemene zoekomgeving
MRE: kalender met bijeenkomsten, agenda en stukken
De Metropoolregio Eindhoven heeft een kalender waarop geplande bijeenkomsten staan. Daarbij wordt expliciet vermeld dat nadere informatie, zoals agenda en bijbehorende stukken, beschikbaar is.
Bekijk de kalender van MRE
VRBZO: herkenbare pagina voor vergaderstukken bestuur
Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost heeft een duidelijke pagina voor vergaderstukken van het bestuur. Daar staan de vergaderdata van het Algemeen Bestuur en de agenda en stukken per vergadering.
Bekijk de vergaderstukken van VRBZO
Senzer: bestuursstukken rechtstreeks vindbaar
Ook bij Senzer zijn vergaderstukken van het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur via een herkenbare route beschikbaar. Agenda’s en stukken zijn bovendien rechtstreeks vindbaar als documenten.
Bekijk de vergaderstukken van Senzer
GR Peelgemeenten: algemene publicatieomgeving
Bij GR Peelgemeenten kom je niet op een normaal openbaar vergaderoverzicht, maar in een algemene Djuma-publicatieomgeving. Daar moet je zelf zoeken, filteren en weten welke categorie je nodig hebt.
Bekijk de publicatieomgeving van GR Peelgemeenten
GR 10 voor de Jeugd: dezelfde zoekroute
Ook bij GR 10 voor de Jeugd leidt de verwijzing naar een algemene publicatieomgeving. Dat is iets anders dan een herkenbare openbare kennisgeving van een vergadering met datum, tijdstip, plaats, agenda en stukken.
Bekijk de publicatieomgeving van GR 10 voor de Jeugd
De vergelijking maakt het verwijt scherper
Als andere regelingen dit wél zichtbaar en controleerbaar kunnen organiseren, kan GR Peelgemeenten zich niet blijven verschuilen achter techniek, systemen of zoekcategorieën.
Dit verschil is precies de kern van het dossier. Een openbare kennisgeving begint bij de vergadering zelf: wanneer is die, waar is die, wat staat er op de agenda en waar liggen de stukken? Een algemene zoekomgeving draait het om: zoek zelf maar of er iets te vinden is.
Deze vergelijking laat zien dat het probleem bij GR Peelgemeenten en GR 10 voor de Jeugd niet zit in de vraag of documenten technisch ergens online kunnen worden geplaatst. Natuurlijk kan dat. Het probleem is dat de openbare vergadering niet als uitgangspunt wordt genomen.
Wat andere regelingen doen
Zij bieden een herkenbare route naar bestuurlijke vergaderinformatie: vergadering, datum, agenda en stukken staan in samenhang bij elkaar.
Wat hier misgaat
Bij GR Peelgemeenten en GR 10 voor de Jeugd wordt verwezen naar een algemene publicatieomgeving. De gebruiker moet zelf zoeken en reconstrueren.
MRE, VRBZO en Senzer laten zien dat een gemeenschappelijke regeling haar bestuurlijke vergaderinformatie herkenbaar kan ontsluiten. Daarmee valt het argument weg dat een zoekportaal een logische of noodzakelijke oplossing zou zijn. Het is hooguit een extra documentenvindplaats, geen vervanging van de openbare kennisgeving.
Voor inwoners, raadsleden en pers maakt dit een groot verschil. Bij een normaal vergaderoverzicht kun je vooraf zien welke vergadering eraan komt en welke onderwerpen worden besproken. Bij een zoekportaal moet je eerst weten dát er iets is, waar je moet zoeken en welke categorie je moet aanklikken.
Dat is geen volwaardige actieve openbaarheid. Zeker niet bij gemeenschappelijke regelingen, waar democratische controle al verder van inwoners en gemeenteraad af staat.
Niet alleen bestuurlijk slordig, maar ook juridisch riskant
De openbare kennisgeving van een vergadering is onderdeel van de wettelijke vergaderprocedure. Als een vergadering niet op de juiste wijze openbaar is aangekondigd, kan bij latere besluitvorming discussie ontstaan over de vraag of die vergadering en de daarin genomen besluiten wel zorgvuldig en volgens de voorgeschreven procedure tot stand zijn gekomen.
Een besluit gaat daardoor niet automatisch onderuit. Maar een belanghebbende kan dit punt wel aanvoeren in bezwaar of beroep. Dan wordt een gebrek dat vandaag nog wordt weggeredeneerd als “zoekportaal” morgen ineens een juridisch risico voor de gemeenschappelijke regeling en de deelnemende gemeenten.
Dat is precies waarom artikel 19 Gemeentewet serieus genomen moet worden. Openbaarheid begint bij de openbare kennisgeving van de vergadering zelf: datum, tijdstip, plaats, agenda en de vindplaats van de stukken. Zonder die basis is controle vooraf niet goed mogelijk en wordt ook de juridische houdbaarheid van de besluitvorming kwetsbaar.
Procedurefout vandaag, juridisch risico morgen Klik op dit kader voor de juridische kern: een gebrekkige openbare kennisgeving is niet alleen bestuurlijk verkeerd, maar kan besluiten ook kwetsbaarder maken.
De openbare kennisgeving van een vergadering is geen vrijblijvende service en ook geen stukje communicatie achteraf. Het is onderdeel van de wettelijke vergaderprocedure.
Als die kennisgeving niet klopt, ontstaat niet alleen een probleem voor de openbaarheid, maar ook voor de juridische houdbaarheid van besluiten die in zo’n vergadering worden voorbereid of genomen.
Waarom dit juridisch kwetsbaar maakt
De kennisgeving is een wettelijke stap
Artikel 19 Gemeentewet vraagt dat dag, tijdstip en plaats van de openbare vergadering bekend worden gemaakt. Ook moet duidelijk zijn waar de agenda en stukken zijn in te zien.
Dat geldt ook voor een Algemeen Bestuur
Bij een gemeenschappelijke regeling geldt deze systematiek via de Wet gemeenschappelijke regelingen. Het Algemeen Bestuur kan zich dus niet verschuilen achter een andere bestuurlijke vorm.
Een zoekportaal vervangt de kennisgeving niet
Een documentendatabase kan helpen om stukken te vinden, maar is niet hetzelfde als een openbare aankondiging van deze vergadering, op deze datum, met deze agenda en deze stukken.
Een gebrek kan terugkomen in bezwaar of beroep
Als een belanghebbende een besluit aanvecht, kan hij aanvoeren dat de wettelijke openbaarheid niet is nageleefd en dat de besluitvorming daardoor niet controleerbaar tot stand is gekomen.
Niet automatisch vernietigd, wel kwetsbaarder
Een besluit gaat daardoor niet automatisch onderuit. Maar het bestuursorgaan moet dan wel kunnen uitleggen waarom het gebrek geen gevolgen heeft gehad voor belanghebbenden en voor de zorgvuldigheid van de besluitvorming.
Artikel 6:22 Awb is geen vrijbrief
Een rechter kan een gebrek alleen passeren als aannemelijk is dat belanghebbenden daardoor niet zijn benadeeld. Bij een ontbrekende of onduidelijke openbare kennisgeving is dat geen vanzelfsprekendheid.
Het risico ligt bij de overheid
Als de basis niet klopt, veroorzaakt de overheid zelf extra discussie, extra procedures en extra kwetsbaarheid. Dat is precies wat je voorkomt door de wettelijke openbare kennisgeving gewoon goed te regelen.
Voorkomen is eenvoudiger dan repareren
Een normale openbare aankondiging met datum, tijdstip, plaats, agenda en stukken is geen ingewikkelde juridische exercitie. Het is de minimale basis van controleerbaar openbaar bestuur.
Dit is het risico: wat vandaag wordt weggezet als een discussie over een website, kan morgen terugkomen als formeel bezwaar tegen een besluit. Dan moet de gemeenschappelijke regeling uitleggen waarom een gebrekkige openbare kennisgeving geen gevolgen zou hebben gehad.
Bestuursrechtelijk is dit precies waarom artikel 19 Gemeentewet serieus genomen moet worden. De openbare kennisgeving is de poort naar controleerbare besluitvorming. Zonder duidelijke kennisgeving weten inwoners, raadsleden en belanghebbenden niet dat een vergadering plaatsvindt, welke onderwerpen worden besproken en waar de stukken liggen.
De juridische vraag
Waar was de openbare kennisgeving van de vergadering zelf? Waar stond de agenda? Waar werd duidelijk aangewezen welke stukken bij die vergadering hoorden?
Het bestuurlijke risico
Als daarop geen helder antwoord komt, is het besluitvormingsproces kwetsbaarder dan nodig. Dan heeft de overheid het risico zelf georganiseerd.
Een zoekportaal lijkt misschien praktisch, totdat de juridische vraag wordt gesteld of de openbare vergadering zelf wel op de juiste wijze is bekendgemaakt.
Een overheid moet niet wachten tot een belanghebbende dit punt in bezwaar of beroep opwerpt. Juist een professioneel openbaar bestuur zorgt dat de formele basis klopt voordat besluiten worden genomen.
Actieve openbare kennisgeving is daarom geen administratieve bijzaak. Het is de juridische en democratische basis onder controleerbare besluitvorming.
Maling aan de waarde van democratische controle
Het college weet precies hoe artikel 19 Gemeentewet werkt. Voor raadsvergaderingen en commissievergaderingen is het normaal dat datum, agenda en stukken openbaar worden gepubliceerd. Iedereen begrijpt waarom: zonder zichtbare agenda en stukken kun je het openbaar bestuur niet controleren.
Maar zodra het om een gemeenschappelijke regeling gaat, doet het college alsof een zoekfunctie in een documentendatabase voldoende is. Dat is niet te volgen. Niet na alle signalen. Niet na de erkenning dat GR Peelgemeenten jarenlang niet voldeed. Niet nadat Politiek op Inhoud het college hier meerdere keren op heeft gewezen.
Wat wist het college en wat deed het? Klik op dit kader voor de kern van het verwijt: het college kende de wettelijke plicht, kende de tekortkoming en koos toch voor vertrouwen, uitstel en wegredeneren.
De discussie gaat niet alleen over GR Peelgemeenten. Het gaat ook over de verantwoordelijkheid van het college van Gemert-Bakel.
Het college wist wat de wet vraagt, wist dat de uitvoering niet op orde was en wist dat Politiek op Inhoud hier al jaren op wees.
De verantwoordelijkheid van het college in acht punten
Het college kent artikel 19 Gemeentewet
Voor raadsvergaderingen en commissievergaderingen is het normaal dat datum, agenda en stukken openbaar worden gepubliceerd. Het college weet dus hoe actieve openbare bekendmaking eruitziet.
Het college erkende in 2022 de verplichting
Het college erkende dat openbare vergaderingen van een Algemeen Bestuur openbaar moeten worden aangekondigd en dat agenda’s, stukken en verslagen openbaar moeten zijn, tenzij sprake is van een wettelijke uitzondering.
Het college erkende de eigen verantwoordelijkheid
Het college stelde dat een gemeenschappelijke regeling namens de gemeente kan handelen, maar dat de gemeente verantwoordelijk blijft voor wettelijke verplichtingen.
Het college wist dat GR Peelgemeenten niet voldeed
In april 2024 erkende GR Peelgemeenten zelf dat zij nog niet voldeed aan artikel 19 Gemeentewet. Daarmee was de tekortkoming niet meer te ontkennen.
Ook in 2025 was het nog steeds niet op orde
In 2025 erkende het college opnieuw dat GR Peelgemeenten nog niet voldeed aan de publicatieplicht. Toch koos het college ervoor geen harde herstelactie te nemen.
Het probleem is concreet uitgelegd
Politiek op Inhoud heeft niet alleen gewaarschuwd, maar ook concreet laten zien wat er misgaat, onder meer met de screencast van 7 juli 2025 aan Catharine Verberne, directeur van GR Peelgemeenten.
In 2026 bleef het college de werkwijze verdedigen
Zelfs toen duidelijk was dat de informatie via een zoekfunctie/database werd gevonden en niet via een normaal overzicht van vergaderingen, agenda’s en stukken, bleef het college volhouden dat de werkwijze voldoet.
Dan gaat het over grondhouding
Als je dit allemaal weet en toch niet handelt, dan is dat geen onwetendheid meer. Dan gaat het over een college dat een wettelijke openbaarmakingsplicht kent, maar het blijkbaar niet de moeite waard vindt om zijn verantwoordelijkheid te nemen.
Vertrouwen uitspreken in een gemeenschappelijke regeling is geen toezicht. Wachten op een systeem is geen herstel. En een zoekportaal verdedigen terwijl de openbare kennisgeving ontbreekt, is geen verantwoordelijkheid nemen.
Dit is de kern van het verwijt. Het college wist genoeg om te handelen. Toch bleef het verwijzen naar vertrouwen in de GR en naar een werkwijze die de wettelijke kern niet oplost.
Wat het college wist
De wettelijke plicht was bekend, de tekortkoming was bekend en de eigen verantwoordelijkheid richting de gemeenschappelijke regeling was bekend.
Wat het college deed
Het college bleef vertrouwen uitspreken, wachtte op systemen en verdedigde uiteindelijk een werkwijze waarin de openbare kennisgeving niet centraal staat.
Daarmee wordt openbaarheid niet beschermd, maar klein gemaakt. Dat is geen technisch verschil van inzicht meer, maar een bestuurlijke keuze.
Verantwoordelijkheid nemen begint niet bij de provincie of de rechter. Het begint bij een college dat zijn eigen wettelijke taak serieus neemt.
Zeker als het gaat om openbaarheid, democratische controle en gemeenschappelijke regelingen die namens de gemeente publieke taken uitvoeren.
Het college heeft zelf eerder gesteld dat een gemeenschappelijke regeling namens de gemeente kan handelen, maar dat de gemeente verantwoordelijk blijft voor wettelijke verplichtingen. Dan moet je ook handelen als een gemeenschappelijke regeling jarenlang tekortschiet. Niet wegkijken, niet blijven verwijzen naar vertrouwen en niet doen alsof een zoekportaal hetzelfde is als een openbare kennisgeving.
In 2026 erkende het college dat de informatie bij GR Peelgemeenten via een zoekfunctie in een database kan worden gevonden, maar niet via een normaal overzicht van vergaderingen, agenda’s en stukken. Tegelijk erkent het college dat artikel 19 Gemeentewet eist dat dag, tijdstip, plaats, agenda en stukken actief openbaar worden gemaakt.
Als je erkent dat er geen normaal openbaar vergaderoverzicht is, kun je niet blijven volhouden dat de actieve openbare kennisgeving op orde is. Dan is het geen misverstand meer. Dan is het geen technische discussie meer. Dan is het willens en wetens de wettelijke openbaarheid klein maken. En dat is bestuurlijke minachting voor democratische controle.
Actieve openbaarheid is geen bijzaak
Wat dit dossier extra pijnlijk maakt, is de basishouding van het college. Het college zegt openbaarheid belangrijk te vinden, maar zodra het gaat om de concrete wettelijke plicht, wordt het probleem kleiner gemaakt. Dan wordt een principieel punt over controleerbaar bestuur teruggebracht tot een technisch verhaal over een portaal, een zoekfunctie of een categorie.
Maar dit gaat niet over een website. Dit gaat over de vraag of inwoners, raadsleden en pers vooraf kunnen zien dat een openbaar bestuur vergadert, waarover wordt gesproken en waar de stukken liggen. Dat is precies waarom de wet een openbare kennisgeving voorschrijft.
Democratische controle begint niet pas nadat een besluit is genomen. Zij begint bij de mogelijkheid om besluitvorming vooraf te volgen. Als het college weet dat een gemeenschappelijke regeling geen normaal openbaar vergaderoverzicht biedt, maar toch blijft volhouden dat een zoekomgeving voldoende is, dan wordt de wettelijke openbaarheid uitgehold.
Een college dat verantwoordelijkheid draagt voor gemeenschappelijke regelingen moet niet wegkijken, maar zorgen dat de basis klopt: openbare vergaderingen moeten actief, herkenbaar en controleerbaar bekend worden gemaakt. Dat is geen administratieve formaliteit. Dat is de voorwaarde waaronder democratische controle mogelijk is.
Vijftig uur voor iets wat vanzelfsprekend had moeten zijn
Het lijkt ogenschijnlijk een klein onderwerp. Een vergadering aankondigen. Een agenda publiceren. Stukken openbaar maken. Dat zou geen groot bestuurlijk gevecht moeten zijn.
Toch zit hier inmiddels naar onze inschatting meer dan vijftig uur werk in. Raadsvragen. Dossiers uitzoeken. Regelingen vergelijken. Antwoorden controleren. Juridische toetsing beoordelen. Opnieuw vragen stellen. Brieven opstellen. Bewijs verzamelen. Screendumps maken. De provincie inschakelen.
Dat is absurd. Dit is zo basaal dat het geen jarenlange strijd zou moeten kosten. Een overheid die haar eigen openbaarheid serieus neemt, regelt dit gewoon.
De volgende stap
Wij hopen dat Gedeputeerde Staten nu optreden met een duidelijke beoordeling: voldoet deze werkwijze aan artikel 19 Gemeentewet of niet?
Als Gedeputeerde Staten niet optreden, leggen wij dit dossier voor aan de minister van Binnenlandse Zaken. En als ook dat niets oplevert, dan sluit ik niet uit dat ik als burger, als ik daarin ontvankelijk word verklaard, de bestuursrechter vraag om zich hierover uit te spreken.
Dat klinkt misschien stevig voor een publicatieplicht. Als een wettelijke regel die bedoeld is om democratische controle mogelijk te maken jarenlang kan worden genegeerd, en niemand grijpt in, dan is die regel in de praktijk niets waard. Voor Politiek op Inhoud onacceptabel.
Lees de stukken zelf: de brief aan GS en de bijlagenbundel Klik op dit kader voor de documenten achter dit bestuurlijk signaal: de brief aan Gedeputeerde Staten en de volledige bijlagenbundel.
Politiek op Inhoud heeft dit dossier niet alleen politiek benoemd, maar ook formeel voorgelegd aan Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant.
Daarbij horen twee documenten: de brief met het bestuurlijk signaal en de bijlagenbundel met de onderliggende stukken.
De stukken achter het bestuurlijk signaal
Brief aan Gedeputeerde Staten
In deze brief vraagt Politiek op Inhoud aan Gedeputeerde Staten om in het kader van interbestuurlijk toezicht te beoordelen of de werkwijze van GR Peelgemeenten en GR 10 voor de Jeugd voldoet aan artikel 19 Gemeentewet.
Open de brief aan Gedeputeerde Staten
Bijlagenbundel bij de melding
Deze bundel bevat de onderliggende stukken: raadsvragen, beantwoordingen, juridische toetsing, vervolgcorrespondentie en de zoekproef waarmee wordt aangetoond hoe de publicatieomgeving in de praktijk werkt.
Open de bijlagenbundel
Het gaat dus niet om een losse mening of een politieke irritatie. De melding aan de provincie is onderbouwd met stukken uit meerdere jaren, waaronder eerdere erkenningen dat de publicatieplicht niet op orde was.
Deze twee documenten laten zien waarom dit dossier verder gaat dan een technisch verschil van inzicht over een website. De kern is dat openbare vergaderingen van gemeenschappelijke regelingen actief, herkenbaar en controleerbaar bekendgemaakt moeten worden.
Wat de brief doet
De brief legt uit waarom een zoekportaal niet genoeg is en vraagt Gedeputeerde Staten om een toezichtsoordeel.
Wat de bijlagen laten zien
De bijlagenbundel laat zien dat het probleem al jaren bekend is en dat Politiek op Inhoud het college en de betrokken regelingen hier meerdere keren op heeft aangesproken.
Daarmee is dit geen losse discussie over techniek, maar een dossier over wettelijke openbaarheid, bestuurlijke verantwoordelijkheid en democratische controle.
In een democratie moet openbaar bestuur controleerbaar zijn. Die controle begint niet bij een zoekbalk, maar bij de openbare kennisgeving van de vergadering zelf.
Het bestuur moet zichtbaar bekendmaken dát er wordt vergaderd, wanneer en waar dat gebeurt, en op welke manier de agenda en de bijbehorende stukken zijn in te zien.
Zonder herkenbare openbare kennisgeving is er geen volwaardige openbaarheid. Dan blijft alleen achteraf zoeken in een systeem over, en dat is niet wat artikel 19 Gemeentewet vraagt.
Oproep
Onze oproep aan het college en het algemeen bestuur van GR Peelgemeenten en GR 10 voor de Jeugd is simpel. Stop met doen alsof een zoekportaal voldoende is. Stop met wegredeneren. Stop met vertrouwen uitspreken terwijl de basis niet klopt.
Zorg gewoon dat iedere openbare vergadering van een gemeenschappelijke regeling normaal vindbaar is: met datum, tijdstip, plaats, agenda en stukken.
En zo niet, dan blijven wij deze lamme-takkenhouding, want dit mogen we na 4 jaar gerust zeggen, net zo lang aan de kaak stellen tot de wettelijke openbaarheid wél op orde is.
Jan Vroomans
Politiek op Inhoud
Wilt u volgen hoe dit dossier verdergaat en waarom openbaarheid, controle en bestuurlijke verantwoordelijkheid ertoe doen? Volg dan Politiek op Inhoud op Facebook en zet meldingen aan.
