De Kadernota 2027 is beleidsarm. Dat is logisch. Er is net een nieuw college en met deze Kadernota wordt vooral bestaand beleid voortgezet. De echte keuzes komen bij de Begroting 2027.

Juist daarom diende Politiek op Inhoud een motie in over verruiming van de bijzondere bijstand. Wij vroegen om voor de Begroting 2027 varianten in beeld te brengen: 120%, 130% en een geleidelijke draagkrachttoets tussen 120% en 150%. Niet om direct geld uit te geven, maar om de raad straks een onderbouwde keuze te laten maken.

Noodzaak verruiming bijzondere bijstand

Bijzondere bijstand is bedoeld voor noodzakelijke kosten die inwoners niet zelf kunnen dragen. Dan is een harde inkomensgrens kwetsbaar. Eén euro boven de grens kan betekenen dat iemand buiten de regeling valt, terwijl zorgkosten, energielasten of andere noodzakelijke uitgaven nog steeds problemen geven. Daarom vroeg POI om te kijken naar draagkracht: inkomen, kosten en financiële ruimte.

Het gaat om inwoners die net boven een grens zitten, maar in de praktijk geen ruimte hebben om onverwachte of noodzakelijke kosten zelf te betalen. Juist voor die groep kan een geleidelijke draagkrachttoets voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen.

PRO Sociaal Gemert-Bakel diende daarnaast een motie in over betere informatie over regelingen en de VoorzieningenWijzer: hoe zorgen we dat inwoners regelingen waar zij recht op hebben ook echt weten te vinden? Samen gingen deze moties over twee kanten van hetzelfde probleem: regelingen moeten bereikbaar zijn én eerlijker aansluiten bij de werkelijkheid van inwoners.

Beter sociaal beleid

D66 heeft vier jaar samen met PRO SGB en POI gestreden voor beter sociaal beleid. D66 was altijd voor verruiming naar 130%. Ook tijdens het verkiezingsdebat sprak D66-lijsttrekker Laurens van den Berg zich uit voor verhoging van de bijzondere bijstand naar 130%. Zelfs CDA-lijsttrekker Stefan Janszen gaf toen aan voor te zijn. Daarmee leek zich vóór de verkiezingen een duidelijke meerderheid voor verruiming af te tekenen. Bekijk de stemming.

Toch geen harde steun

Als wethouder sociaal domein bleef zijn steun in de raad van 2 juli voor beide moties uit. Terwijl hij wist dat de coalitie tegen zou stemmen, liet hij het oordeel aan de raad. Tegelijk zei hij na een interruptie van POI dat hij ook had kunnen zeggen dat de moties overbodig waren, omdat het onderwerp al in het coalitieakkoord staat.

Heel anders was de basishouding van de wethouder tijdens het verkiezingsdebat op 2 maart 2026. Op de vraag wat D66 anders zou doen als de partij in de coalitie zou komen, zei D66-lijsttrekker Van den Berg dat hij veel meer wilde samenwerken en de oppositie via moties echt wilde laten meedoen.

Na drie weken als wethouder lijkt Van den Berg zijn belofte uit het verkiezingsdebat van 2 maart al lang en breed vergeten. In plaats van samenwerken is de houding nu: als een oppositiemotie de richting van het coalitieakkoord raakt, moeten we blijkbaar al blij zijn met ‘oordeel raad’, in plaats van duidelijke steun van de wethouder.

Schijnargumenten coalitie

Daarbij kwam vanuit de coalitie het argument dat het nieuwe college eerst even tijd moet krijgen. Dat klinkt redelijk, maar is hier een schijnargument. Bestuur is continu. Bovendien vroeg de motie niet om directe uitvoering, maar om onderzoek, varianten en financiële gevolgen voor de Begroting 2027 in beeld te brengen. Dat kan gewoon ambtelijk worden uitgezet, met alle ruimte voor het college om daar een eigen voorstel van te maken.

Het verhaal dat het college net begonnen is, is hier een schijnargument. Deze moties konden gewoon ambtelijk worden uitgezet. Als zelfs dát wordt tegengehouden, gaat het niet om tijd geven aan het college, maar om politieke controle door de coalitie.

Jan Vroomans – Politiek op Inhoud

Coalitieakkoord vraagt juist om uitwerking

In het coalitieakkoord staan algemene woorden over bestaanszekerheid en armoedebeleid, maar geen 130%, geen geleidelijke draagkrachttoets en geen aanpak tegen armoedevallen. Bovendien belooft datzelfde akkoord samenwerking met de raad en ruimte voor de kaderstellende rol van de raad. Dan moet je een motie die algemene woorden concreet maakt omarmen als college.

Zeker als die motie niets afdwingt, maar alleen vraagt om onderzoek, varianten, kosten, dekking en uitvoerbaarheid. Het college had de motie kunnen gebruiken als steun in de rug. De wethouder had kunnen zeggen: dit past bij de richting die wij willen, wij nemen dit mee naar de Begroting 2027. Dat had in lijn geweest met de verkiezingsbelofte van D66.

Wiens belang wordt gediend?

Waarom handelt de wethouder niet naar de sociale lijn die hij vóór de verkiezingen zelf verdedigde? Hij had direct kunnen beginnen: onderzoek doen, eigen inbreng toevoegen, varianten uitwerken en bij de Begroting 2027 met een voorstel komen.

In plaats daarvan werd gekozen voor afstand. De uitgestoken hand van de oppositie werd niet gepakt. En daarmee gaat kostbare tijd verloren voor inwoners die nu al merken dat regelingen te beperkt zijn of dat zij net buiten de boot vallen. Wiens belang diende de wethouder in de raad? Niet dat van inwoners die nu steun nodig hebben.

D66 is in korte tijd veranderd van sociale bondgenoot naar een volgzame coalitiepartij. Voor het CDA is dat handig. Voor inwoners die rekenden op eerlijker minimabeleid is het een slecht begin.

Andere moties

Er was ook een positief punt. De motie van Politiek op Inhoud voor het instellen van een auditcommissie werd unaniem aangenomen. Daarmee neemt de raad zelf meer verantwoordelijkheid voor zijn controlerende rol. De raad is opdrachtgever van de accountant en moet dus ook beter kunnen sturen op controlepunten, financiële risico’s en de opvolging van bevindingen.

Ook de motie Realistische investeringsagenda van POI en de motie Leges van de VVD werden door de coalitie weggestemd. Dat waren praktische voorstellen om financiële risico’s beter in beeld te brengen en verenigingen niet onevenredig te belasten. Ook die hadden steun verdiend.

Conclusie behandeling Kadernota 2027

De Kadernota 2027 laat zien hoe snel D66 is verschoven van sociale bondgenoot naar volgzame coalitiepartij. De moties over bijzondere bijstand en de VoorzieningenWijzer vroegen niet om directe uitvoering, maar om onderzoek en een onderbouwde keuze bij de Begroting 2027.

Toch werd de uitgestoken hand niet gepakt. Wethouder Van den Berg leverde zijn eigen verhaal over samenwerking met de oppositie al na drie weken in. Daarmee gaat kostbare tijd verloren voor inwoners die nu al steun nodig hebben of regelingen moeilijk weten te vinden.

Wij geloven best dat Van den Berg wil samenwerken. Maar in deze coalitie lijkt D66 zich vooral te moeten voegen naar de wil van het CDA. Precies daarom was Politiek op Inhoud voor het CDA geen aantrekkelijke coalitiepartner: met POI zou de inhoud zwaarder wegen dan de coalitiediscipline. Het CDA heeft wat dat betreft een slimme keuze gemaakt.

Ook de VVD-motie over leges had zonder moeite gesteund kunnen worden. Die vroeg alleen om te onderzoeken hoe verenigingen zonder winstoogmerk niet onevenredig worden belast bij kleinschalige acties voor hun eigen vereniging. Zelfs zo’n praktische motie kreeg geen ruimte.

Positief is dat de motie voor een auditcommissie unaniem werd aangenomen. Daar neemt de raad wél zelf verantwoordelijkheid.

De start van D66 is slecht. Van de slogan “Het kan wel” blijft zo vooral over: het lukt “nog even” niet. D66 kan nog steeds laten zien dat samenwerking met de raad meer is dan een verkiezingsbelofte. Daarvoor moet de partij wel de rug rechten, ook binnen de coalitie.

Jan Vroomans
Politiek op Inhoud

Raadsvergadering 2 juli 2026

1e termijn raad		2e termijn raad
CDA	→	CDA
Dorpspartij	→	Dorpspartij
Politiek op Inhoud	→	Politiek op Inhoud
PRO Sociaal Gemert-Bakel	→	PRO Sociaal Gemert-Bakel
VVD	→	VVD
D66	→	D66
1e termijn college		2e termijn college
Wethouder Van Zeeland	→
Wethouder Coopmans	→
Wethouder Coppens	→
Wethouder Van den Berg	→	Wethouder Van den Berg
Burgemeester Van Veen	→

Motie	Indiener	Document
Verruiming bijzondere bijstand	Politiek op Inhoud	Open motie
Instellen auditcommissie	Politiek op Inhoud	Open motie
Realistische investeringsagenda	Politiek op Inhoud	Open motie
Beter benutten van bestaande regelingen en toeslagen	PRO Sociaal Gemert-Bakel	Open motie
Leges	VVD	Open motie

Raadsstukken

• Raadsvergadering 2 juli 2026