Dat een krant in verkiezingstijd kritisch kijkt naar het functioneren van politieke partijen is prima. Dat hoort ook zo. Maar dan moet het wel zorgvuldig gebeuren. Het artikel van het Eindhovens Dagblad van 15 maart 2026 over moties in de gemeenteraad van Gemert-Bakel schiet daar ernstig in tekort. Het zet een politieke ranglijst neer op basis van kale cijfers, zonder enige serieuze duiding van de lokale verhoudingen. Daarmee ontstaat geen journalistieke analyse, maar een misleidend frame dat kiezers op het verkeerde been zet.

In het artikel wordt het CDA neergezet als “het meest effectief”, omdat veel moties van die partij zijn aangenomen. Maar wie ook maar een beetje kennis heeft van hoe gemeentepolitiek werkt, weet dat dit zonder context een lege conclusie is. Het CDA is een coalitiepartij. Een coalitiepartij opereert vanuit een meerderheidspositie, dicht op het college en dicht op de bestuurlijke lijn. Dat moties van zo’n partij vaker worden aangenomen, is dan ook niet opvallend, maar logisch. Wie dat presenteert alsof het een inhoudelijk oordeel is over politieke kwaliteit of controlerende kracht, laat zien de lokale politiek niet te begrijpen of die bewust te simplificeren.

Het ED-artikel laat bovendien precies die informatie weg die voor inwoners werkelijk relevant is. In de periode waarover wordt geschreven, zijn 158 moties ingediend. Daarvan zijn er 51 verworpen. Van die verworpen moties kwamen er 21 van Politiek op Inhoud. Dat kun je oppervlakkig gebruiken om te suggereren dat POI minder “effectief” is, maar inhoudelijk betekent het iets heel anders: POI diende juist vaker voorstellen in die afweken van de bestuurlijke lijn en de coalitie dwongen kleur te bekennen. Dat is precies wat een controlerende oppositiepartij hoort te doen. Dat coalitiepartijen veel minder verworpen moties hebben, past juist volledig bij hun positie binnen de meerderheid.

Nog onthullender is het stemgedrag, en juist daar zwijgt het artikel bijna volledig over. Het CDA stemde 43 keer tegen bij moties die zijn verworpen, de Dorpspartij 42 keer en de Lokale Realisten eveneens 42 keer. Opvallend is dat ook de VVD met 31 tegenstemmen veel dichter tegen het stemgedrag van het CDA en de Dorpspartij aan zit dan tegen partijen die zich duidelijker controlerend opstellen. Politiek op Inhoud stemde slechts 13 keer tegen en Sociaal Gemert Bakel 11 keer bij moties die het niet haalden.

Dat zegt politiek veel meer dan een losse succes-score op aangenomen moties. Het laat zien welke partijen vooral voorstellen van anderen blokkeren en welke partijen juist relatief vaker bereid zijn om inhoudelijke voorstellen te steunen.

Minstens zo ernstig is dat het ED het controlerende werk van raadsfracties vrijwel volledig negeert. In dezelfde periode zijn 386 schriftelijke vragen ingediend. Daarvan kwamen er 137 van Politiek op Inhoud, tegenover 30 van het CDA. Ook bij amendementen is het verschil groot: van de 48 ingediende amendementen kwamen er 32 van POI. Schriftelijke vragen en amendementen zijn geen bijzaken, maar kerninstrumenten van raadsleden om het college te controleren en besluiten inhoudelijk bij te sturen. Wie alleen moties telt en deze instrumenten buiten beschouwing laat, geeft geen eerlijk beeld van het functioneren van partijen in de raad.

Daar komt nog iets wezenlijks bij. Niet alleen het aantal voorstellen telt, maar vooral ook de inhoud ervan. Politiek op Inhoud heeft de afgelopen raadsperiode niet gekozen voor vrijblijvende of symbolische moties, maar juist voor voorstellen die direct raken aan eerlijke spelregels, betere democratische controle en bescherming van gemeenschapsgeld.

Zo dienden wij een motie in om bij woningbouw een gelijk speelveld voor projectontwikkelaars te creëren, met gelijke bijdragen aan sociale huurwoningen.

Ook wilden wij de raad veel eerder en nadrukkelijker betrekken bij de grote woningbouwontwikkeling in Gemert-Noord, waar het gaat om ongeveer 600 tot 800 woningen en dus om besluiten met grote gevolgen voor inwoners en de toekomst van onze gemeente.

https://politiekopinhoud.nl/rh41-wegkopen-eerst-verantwoorden-dan-beslissen/ Daarnaast dienden wij bij het wegkopen van een varkensbedrijf een amendement in om het risico op onrechtmatige staatssteun van meer dan 1,5 miljoen euro te ondervangen, onder meer via een voortoets bij BZK.

Dat zijn geen kleine politieke symbolen, maar wezenlijke voorstellen om besluitvorming juridisch steviger, financieel zorgvuldiger en democratisch beter controleerbaar te maken. In al deze gevallen stemden de volledige coalitie en ook de VVD tegen. Juist daarom zegt een kale statistiek over aangenomen of verworpen voorstellen zonder inhoudelijke duiding vrijwel niets.

Het artikel is ook op een ander punt pijnlijk slordig. In de tekst stond zelfs zichtbaar “#REF!”. Dat is niet zomaar een detail. Het onderstreept dat hier onzorgvuldig is gewerkt, terwijl het onderwerp en het moment juist maximale nauwkeurigheid vereisen. Als een krant in verkiezingstijd cijfers publiceert die politieke conclusies suggereren, dan moeten die cijfers niet alleen kloppen, maar ook eerlijk worden geduid. Dat is hier niet gebeurd.

Wat hier gebeurt, is daarom ernstiger dan een ongelukkige kop. Een krant met regionaal bereik kan in verkiezingstijd het beeld van partijen beïnvloeden. Juist daarom mag van een hoofdredactie worden verwacht dat zij politieke statistiek niet als losse scorekaart publiceert zonder kennis van lokale verhoudingen. Kiezers hebben recht op echte journalistiek: journalistiek die uitlegt, nuanceert en controleert. Niet op een artikel dat coalitievoordeel verpakt als objectieve effectiviteit.

Politiek op Inhoud heeft daarom een brief gestuurd aan de hoofdredacteur van het Eindhovens Dagblad met het verzoek het artikel in te trekken en te rectificeren. Want wie in verkiezingstijd misleidende conclusies trekt uit onvolledig gebruikte cijfers, beïnvloedt het democratische debat in plaats van het eerlijk te informeren. Dat is in Gemert-Bakel een ernstige zaak, en precies daarom laten wij dit niet onweersproken.

Lees hier onze brief aan de hoofdredacteur van het Eindhovens Dagblad

Onze zorg wordt nog groter doordat dit geen losstaand artikel lijkt te zijn. Dezelfde dag verscheen bij het Eindhovens Dagblad in meerdere gemeenten vrijwel exact dezelfde formule: een statistiekstuk over moties, gevolgd door de conclusie welke partij “het meest effectief” zou zijn. In Gemert-Bakel kwam het CDA als winnaar uit de bus, in Valkenswaard de PvdA, in Laarbeek Partij Nieuw Laarbeek en in Nuenen opnieuw een partij uit de bestuurlijke lijn. Juist dat patroon is veelzeggend. In Gemert-Bakel maakt het CDA deel uit van de coalitie, in Nuenen levert W70 een wethouder, in Laarbeek levert Partij Nieuw Laarbeek een wethouder en in Valkenswaard wordt de PvdA als coalitiepartij aangeduid.

Dan gaat het dus niet meer om een neutrale analyse van lokaal politiek werk, maar om een journalistiek sjabloon waarin coalitiepartijen via kale motiestatistiek als “meest effectief” worden neergezet. Dat is in verkiezingstijd buitengewoon riskant, omdat het kiezers een objectief ogend maar politiek gekleurd beeld voorschotelt.