Wat in Gemert-Bakel begon als één omstreden artikel van het Eindhovens Dagblad, blijkt inmiddels veel groter te zijn. Het gaat niet alleen om een verkeerde kop of een ongelukkige formulering, maar om een gestandaardiseerde werkwijze van DPG media waarbij op basis van kale motiestatistieken politieke conclusies worden gesuggereerd die zonder context helemaal niet houdbaar zijn, en die vervolgens zonder serieuze lokale beoordeling blind over meerdere titels van DPG Media is uitgerold. Juist dát is in verkiezingstijd buitengewoon onzorgvuldig.

DPG Media trok in Gemert-Bakel op basis van het aantal aangenomen moties de conclusie dat het CDA de meest effectieve partij was. Maar zo’n conclusie kun je zonder context helemaal niet trekken. Of een partij veel moties aangenomen krijgt, hangt in de gemeentepolitiek namelijk sterk samen met de vraag of die partij in de coalitie of oppositie zit, hoe de stemverhoudingen liggen, of voorstellen vooraf bestuurlijk zijn afgestemd en vooral wat de inhoud en zwaarte van die voorstellen zijn. Een partij die vooral veilige moties indient die al binnen de meerderheid passen, scoort in zo’n overzicht vanzelf hoger dan een partij die met zwaardere moties en amendementen het bestuur probeert bij te sturen. Wie dat verschil weglaat, presenteert geen analyse maar een kunstmatig scorebord.

Nadat wij daartegen in actie kwamen, liet de hoofdredacteur van het ED, weten dat het artikel voorlopig onzichtbaar was gemaakt. Inmiddels staat een aangepaste versie weer online, zonder het woord “effectief” in de actuele kop. Ook de suggestie dat één partij de meeste moties aangenomen kreeg, wekt in verkiezingstijd nog steeds de indruk dat die partij beter, succesvoller of inhoudelijk sterker functioneert dan andere partijen. En precies die conclusie kun je zonder politieke en inhoudelijke context niet trekken.

Wie kale statistiek verkoopt als politieke duiding, beïnvloedt kiezers niet met inzicht maar met schijnobjectiviteit – Jan Vroomans, lijsttrekker Politiek op Inhoud

Wat deze kwestie extra ernstig maakt, is dat het niet om één lokaal incident lijkt te gaan. Wij kwamen soortgelijke artikelen tegen bij meerdere titels binnen DPG Media, waaronder het AD, de Gelderlander, Brabants Dagblad, BN DeStem, PZC, Tubantia en De Stentor. Daarmee ontstaat het beeld van een standaardverhaal dat breed is uitgerold, terwijl de noodzakelijke lokale politieke en inhoudelijke duiding ontbreekt.

Dat maakt ook de communicatie met de hoofdredacteur relevant. Nadat Joris Roes , hoofdredacteur van het ED gisteravond rond 21 uur melde dat het artikel in Gemert-Bakel tijdelijk offline was gehaald, hebben wij dat ook op onze website gemeld.

Vervolgens liet de hoofdredacteur weten ons niet meer op de hoogte te zullen houden, omdat hij het zeer ongepast en ook ongewenst vond dat onze communicatie zonder overleg meteen online was geplaatst . (wij hadden gemeld dat het artikel tijdelijk off line was gezet). Ook maakte hij bezwaar tegen de titel van ons reactieartikel (zeer ernstige beschuldiging in de kop van uw verhaal).

Ik ga u niet meer over op de hoogte houden want ik zie dat u onze communicatie zonder overleg meteen online plaatst en dat vind ik zeer ongepast en ook ongewenst. Daarnaast plaatst u een zeer ernstige beschuldiging in de kop van uw verhaal, dus ik laat het hier even bij. Joris Roes hoofdredacteur Eindhovens Dagblad.

Niet de vraag hoe een misleidend verkiezingsartikel tot stand kon komen, staat centraal, maar vooral de ergernis dat die gang van zaken zichtbaar was geworden. Wij zijn ook niet meer door het ED geïnformeerd dat het artikel in aangepaste vorm weer online staat.

Juist als een krant in verkiezingstijd een artikel publiceert dat kennelijk zó problematisch is dat het eerst offline moet en daarna door heel Nederland wordt aangepast, hoort maximale openheid voorop te staan. Dan moet een redactie uitleggen wat er misging, hoe breed die werkwijze is toegepast en welke correcties overal worden doorgevoerd. Niet boos worden op degenen die de fout aankaarten.

De duiding meest effectief is uit alle artikels verwijderd, maar nog steeds op internet zichtbaar. Screendump Google search 16 maart 11:30 uur

Schijnbaar objectieve statistiek heeft in verkiezingstijd extra overtuigingskracht. Lezers denken al snel dat cijfers neutraal zijn. Maar cijfers zijn niet neutraal zodra zij worden omgezet in politieke ranglijsten zonder context. Dan beïnvloeden zij het beeld van kiezers juist omdat zij de uitstraling van objectiviteit hebben. En als zulke artikelen vervolgens ook nog door politieke partijen in hun campagne worden gebruikt, zie je hoe snel journalistieke onzorgvuldigheid verandert in verkiezingsframing. Screenshot

De kern van onze kritiek blijft daarom volledig overeind. Het woord “effectief” was op zichzelf al misleidend, maar het verwijderen daarvan lost het echte probleem niet op. Ook de constatering dat één partij de meeste moties aangenomen kreeg, suggereert in verkiezingstijd nog steeds veel meer dan die cijfers kunnen dragen en watt is het nut van deze informatie nu eigenlijk?

Zonder context over coalitie en oppositie, stemverhoudingen en vooral de inhoud van voorstellen is zo’n conclusie ondeugdelijk en misleidend. Een partij kan veilige moties indienen die al op steun van de coalitie kunnen rekenen, terwijl een andere partij juist met inhoudelijk zwaardere voorstellen komt op gevoelige dossiers. Dan is het logisch dat de eerste partij in zo’n statistiek beter lijkt te scoren. Wie dat verschil niet benoemt, verkoopt geen analyse maar een kunstmatig politiek klassement.

Kiezers hebben recht op echte journalistiek. Op journalistiek die uitlegt, nuanceert en de lokale politieke werkelijkheid serieus neemt. Niet op een gestandaardiseerd artikel dat cijfers optelt, context weglaat en vlak voor de verkiezingen een politieke suggestie de wereld in helpt.

Ons advies aan de hoofdredacteur van het ED: reageer niet met irritatie op degene die een journalistieke misser blootlegt, maar leg uit hoe deze onverantwoorde content in verkiezingstijd heeft kunnen ontstaan. Wie zelf zonder voldoende politieke context misleidende content publiceert, moet niet een partij die voor de inhoud opkomt de maat nemen, maar eerst kritisch naar de eigen redactionele werkwijze kijken.

Inmiddels zijn wij door een oplettende volger geattendeerd op het feit dat deze artikelen via Google nog steeds vindbaar zijn, terwijl zij op de websites van onder meer het ED, de Gelderlander en het AD niet langer actief zichtbaar lijken te worden gemaakt. Dat versterkt het beeld dat er achteraf aan deze publicaties wordt gesleuteld, zonder dat lezers duidelijk wordt uitgelegd wat er precies is aangepast en waarom.

Jan Vroomans
Lijsttrekker / fractievoorzitter
Politiek op Inhoud